maandag 15 juni 2009

Het mooier maken dan het is

Hilde Hagerup – Bijt!



De meestal krachttermen in Bijt! zijn in kapitalen afgedrukt. Dan gaat het van Godverklotekankermongolenshit, Kutkloteshitlul en Jesusfuckinghoerenporno. Recht uit het hart inderdaad en behoorlijk creatief bij vlagen. Vloeken als kunst. De Jonas in dit boek kan er wat van en ik begin er expres dit stukje mee omdat het zoveel over hem zegt. Zowel de creatieve en bijzondere manier waarop zich hij uit als de uitbarstingen die hij heeft. Jonas komt onverwacht uit de hoek en dan druk ik me mild uit. Hij is de jongen die tegen een nieuwe klasgenote zegt dat ze mooie tieten heeft. Die een leraar ervan beschuldigt op het web naar kinderporno te zoeken. Die op een tafel gaat staan en de raarste dingen roept. Een jongen met gedragsproblemen, met ADHD wellicht. Maar ook een jongen van wie de moeder gevangen zit omdat ze met drank op iemand heeft doodgereden. Binnenkort zit haar straf er op en dan zal duidelijk worden dat Jonas haar al die jaren heeft voorgelogen. Hij heeft helemaal geen vriendin, hij haalt geen goede cijfers en het gaat niet goed op school. Jonas heeft alles mooier gemaakt dan het is.

Hilde Hagerup heeft met Jonas een moeilijk te grijpen en te begrijpen karakter geschetst. Het blijft onduidelijk wat er precies met hem aan de hand is. Maar dat hij met zichzelf in de knoop zit en dat de werkelijkheid te ingewikkeld voor hem is, dat is evident. Het levert een boek op vol erupties. Tal van misverstanden, uitbarstingen, ruzies en pijnlijke situaties. Ongemakkelijk en hard. Hagerup doet geen moeite het mooier te maken dan het is. Een behoefte die Jonas wel heeft, nou ja behoefte, noodzaak eerder. Om te overleven, om overeind te blijven. Hagerup gaat veel kanten op en daardoor is Bijt! uiteindelijk wat onevenwichtig. Als een orkaan zonder middelpunt. Toch is de roman de moeite waard. Hagerup schiet uit de meest onverwachte hoeken op deze lezer. Het verhaal zindert en wervelt, het taalgebruik is verrassend en origineel. De gedachtensprongen, de terloopse opmerkingen, de absurde dialogen. Complimenten voor vertaalster Eva Gerlach want dit moet een lastige klus zijn geweest.

Bijt! Is weer echt zo'n Querido boek. Risicovol en bijzonder en het blijft nog even naijlen.

Jaaps boekencijfer: 7.3

2 opmerkingen:

Annelies zei

Dit maakt nieuwsgierig. Een boek voor mijn vakantielijst. En wat fijn dat je de vertaalster noemt!

ton zei

Wat zou de gemiddelde vmbo'er van een boek als Bijt vinden? Ik weet daar geen antwoord op. Het past inderdaad in het rijtje van - vaak bekroonde- Queridoboeken. Ik heb er ambivalente gevoelens over.