zaterdag 28 februari 2009

JaapLeest denkt met u mee!

Zowaar wordt deze weblog gelezen en werpt ook nog eens vruchten af. Een nieuwe uitgave van een roman krijgt een andere titel, mede doordat ik er op deze plek een oproep toe deed:

"Waarom er voor zo’n quasi-literaire benaming is gekozen, is een raadsel. Zeker als een prachttitel als ‘Kleine stinkerd’ een inkoppertje is. Deze hardcore roman met zachte kanten verdient een vlaggetje dat precies die lading dekt."

Uit de weblog van auteur Henk van Straten blijkt dat ik enige invloed heb gehad op de vreugdevolle en terechte beslissing om die rare titel Ik ben de regen te veranderen in Kleine Stinkerd. Wat een eer, hulde Henk! Gebeurt het trouwens vaker dat een roman een heel andere titel krijgt bij een heruitgave? Ik zou het niet weten maar voor voorbeelden houd ik me aanbevolen.

Nog een debuut waar ik enige invloed op had: Het bankje in het park van mijn goede vriendin Trudie de Jong.



Ik mocht meelezen en advies geven bij dit bijzondere project. Een zeer persoonlijk verhaal dat haar van het hart moest en wat ze op een authentieke manier heeft gedaan. Een mooie manier om anderen deelgenoot te maken van je ervaringen. Trudie deed dat via Boekscout, een online uitgeverij die auteurs ondersteunt hun boek uit te geven. Vroeger sloegen we aan het kopieren en stencillen, tegenwoordig maken we daar een echt boek van met een ISBN-nummer. Ik ben apetrots op Trudie, hopelijk is haar zoon dat ook en anders maar niet.

Lig nog wat te bespreken boeken achter. Een verslag van de nieuwe John le Carre en het zeer aan te raden journalistieke boek van Arnon Grunberg volgen. Ik las ondertussen ook nog De voorlezer van Bernard Schlink omdat ik er door de verfilming The Reader (met Oscarwinnares Kate Winslet) op attent werd gemaakt. Indrukwekkend boek in de sobere stijl van Schlink. Ik ben erg benieuwd naar de film want het is geen boek waarbij je direct aan verfilming denkt.
Jaaps boekencijfer: 8.0

vrijdag 20 februari 2009

Een Italiaans kunstje

Paolo Giordano - De eenzaamheid van de priemgetallen

Volgens mij willen zowel lezers al mensen in het boekenvak af en toe een lekker spectaculair debuut. Daar kan iedereen dan over jubelen, elkaar high-fives geven. De lezer, de boekhandelaar en de uitgever smult en iedereen is blij en tevreden. De nog maar 26-jarige Italiaan Giordano bedient iedereen op zijn wenken. Het boek is in Italie een hit en in veel talen vertaald en volgens mij in Nederland ook een aardige bestseller aan het worden.



Jammer dat het dan toch een beetje tegenvalt al is het maar waar je het boek op beoordeelt. Het leest lekker weg, het is origineel en het is vooral een bijzonder boek als je het afzet tegen de leeftijd van de auteur. Hij lijkt redelijk diep te graven en heeft opvallende hoofdpersonen tot leven gewekt. Een man en een vrouw die beiden in hun jeugd iets bijzonder traumatisch hebben meegemaakt waarvan we in de openingshoofdstukken deelgenoot worden gemaakt. Daarna verloopt hun leven volgens de lijnen van dat trauma, ze zijn gehavend en dat levert vooral problemen op in hun sociale leven. Maar o wonder, bij elkaar vinden ze herkenning en dat had een mooie oplossing kunnen zijn. Toch lukt zelfs die relatie niet want ze blijven priemgetallen. Een leuk gevonden metafoor voor mensen die los zijn geraakt van de anderen en gedwongen altijd apart en geisoleerd blijven.




Het is vakkundig opgeschreven maar vooral heel erg schematisch en bedacht. Ik snap ergens de populariteit van het boek wel, de schrijver ziet er ook nog eens bijzonder smakelijk uit en heeft alles mee voor talkshows en andere openbare optredens.
En het verhaal lijkt heel diep te gaan. Maar ik ga er niet in mee, ik vind het teveel voorgeprogrammeerd, te bedacht en de emoties raken me niet. Het is geen vervelend boek om te lezen maar het blijft toch vooral hangen in een kunstje dat slim en handig is uitgevoerd maar waarvan ik als lezer te goed begrijp hoe het is bedacht. Een beetje alsof je achter de schermen met Hans Klok mee mag kijken.

Jaaps boekencijfer: 6.5

dinsdag 10 februari 2009

Welke boeken neem ik mee?

Volgende week vertrek ik voor drie weken naar een Nederlandse vriendin in Chili en de bedoeling is om daar uit te rusten en veel te lezen. Een van de leukste dingen van zo'n reis is het samenstellen van de stapel boeken die mee gaat in de koffer. Dit keer kom ik er niet helemaal uit. In ieder geval gaan Een fractie van het geheel van Steve Toltz en de nieuwe John le Carre mee. Ga ik nog op boekenjacht of kijk ik eens goed in mijn eigen boekenkast? Er zijn zoveel klassiekers die ik nog niet gelezen heb. In Oorlog en Vrede ben ik nog maar tot een kwart gevorderd en het Verzamelde Werk van Kafka staart me ook al jaren verwijtend in de rug. Stiekem heb ik een voorkeur voor nieuwe boeken. Misschien maar proberen een goede mix te maken. Wie helpt?


Marie Hermanson - De man onder de trap

De man onder de trap van Marie Hermanson gaat niet mee want die heb ik in een ruk uitgelezen. Onzin natuurlijk, want het heeft wel een dag of 3 geduurd maar wat ik bedoel, en wat mensen volgens mij meestal bedoelen met die ruk, is dat het zo'n boek is dat door je blijft spelen en waar je verder in wilt lezen. Het boek zat bij de stapel boeken die ik van de collega's kreeg en sprong er meteen uit door de titel en het omslag (en het leuke kaartje van de gever). Het boek verscheen vorig jaar in een Nederlandse vertaling en is de achtste roman van Hermanson, van wie ik nog nooit gehoord heb maar die volgens de achterflap een van de meeste succesvolle auteurs van Zweden is. Dit boek had best een hit mogen worden en dat kan alsnog als we er met zijn allen ons best voor doen.

Stel je voor: je koopt een nieuw huis, en dan blijkt er een mannetje onder de trap te wonen. Dat mysterieuze mannetje zet het leven van de hoofdpersoon op de kop die langzaam zijn eigen leven en het contact met zijn vrouw en kinderen verliest. Al zijn zekerheden vervagen en dat mannetje blijft hem maar lastig vallen. Het is allesbehalve een jeugdboek, mocht je dat soms denken. Het is een verhaal dat eenvoudig en vredig begint en langzaam sluipt de gekte erin zonder dat het uit de klauw loopt. Daardoor blijft het goed voorstelbaar en behoorlijk realistisch alhoewel behoorlijk vervreemdend. Ergens ga je heel ver met die man mee en dat maakt het indringend. Zonder dat ik nou meteen zelf dacht dat hier een mannetje onder de trap woonde. Alhoewel wij ook een soortgelijk hok hebben. Een absolute aanrader!


Jaaps boekencijfer 8.8

zaterdag 7 februari 2009

Een hele stapel jeugdboeken

Veel tijd om te lezen maar vaak te moe om de inhoud goed tot me door te laten dringen. Dus een klein beetje uit nood lees ik momenteel vooral jeugd- en kinderboeken. Wat een feest! Tot een jaar of zes geleden las ik veel jeugdboeken en ik heb een behoorlijke verzameling aangelegd en besprak ze voor diverse bladen. Door verandering in het werk is de belangstelling voor jeugdliteratuur wat op de achtergrond geraakt maar dat gaat veranderen. De hernieuwde kennismaking, al heb ik het nooit helemaal losgelaten, is nu al geslaagd en wie weet ga ik het recenseren weer oppakken of me op een andere manier bezighouden met jeugdboeken. Heb het boekje Kinderboeken schrijven van Wim Daniels aangeschaft en ben momenteel bezig in Bestseller van Paul Sebes (waarin hij uitlegt hoe je succesvol boek schrijft), dus de lat ligt hoog. Ach, wie weet. Ik heb me voorgenomen om eindelijk eens een serieuze poging te gaan doen. Waar het op uitloopt, maakt niet uit. Het gaat allereerst om de poging, niet oud worden zonder het te hebben geprobeerd.

De volgende boeken heb ik de afgelopen tijd gelezen, ik volsta met een korte 'bespreking' want het is nogal een lijst. De eerste drie boeken gaan, eigenlijk toevallig, over afscheid nemen en rouw. Ik heb ze wisselend aangeschaft naar aanleiding van recensies of publiciteit of ik kreeg ze als recensie-exemplaar.


Bart Moeyaert - Missen is moeilijk


De onvermoeibare Bart Moeyaert schreef met Missen is moeilijk 'drie verhalen over de tijd na het afscheid', zoals de ondertitel meldt. Dat is niet geheel correct want zeker het derde verhaal vertelt vooral de voorgeschiedenis van een naderend afscheid. Niet het sterkste boek van Moeyaert. Hij is een meester in de kunst van het weglaten waardoor veel aan de lezer wordt overgelaten. In deze korte verhalen vind ik dat niet zo goed werken. De illustraties van Annemarie Heymans werkten me nogal op de zenuwen. Soms zijn ze prachtig maar het zijn er nogal veel en ze hebben over het algemeen iets naargeestigs.
Jaaps boekencijfer 6.5

Caja Cazemier - Te snel
Meisje heeft nog maar kort verkering en dan komt haar vriendje om bij een scooterongeluk. Ze wordt hier pas van op de hoogte gesteld als ze terug is van het schoolreisje. Cazemier verbindt haar emoties en rouwverwerking vaardig aan de broer van het slachtoffer en ondanks de soms wat vlakke stijl een boek met de nodige diepgang. Leest lekker weg en alhoewel een tikje belerend en pedagogisch is het niet direct een boek voor in de kast ´rouwverwerking´ maar blijft het als verhaal overeind.Jaaps boekencijfer 7.0

Mireille Geus - Naar Wolf
Prachtige terugblik op een intense kindervriendschap waar om onduidelijke redenen een eind aan is gekomen. Zoltan gaat na jaren terug naar zijn vriendje Wolf nadat hij diens moeder is tegengekomen. Een verhaal dat mooi is uitgewerkt en waar misschien wel wat meer had ingezeten dan deze roman die meer wegheeft van een novelle. Het is een pre als je als lezer veel zelf in kunt vullen maar hier wordt misschien iets te veel aan de verbeelding over gelaten. Maar ik ben nieuwsgierig geworden naar Mireille Geus. En jaloers op haar werkplek, check die even op haar website.Jaaps boekencijfer 8.0


Wat een verschillende impact kunnen boekomslagen hebben. De tekening stond op de eerste uitgave van Naar Wolf en de zwart-wit foto op een latere versie. Alleen of met zijn twee: opvallend als je de inhoud van het boek kent.

Ingvar Ambjornsen - De moorden van Barkvik

Er moet zo'n schuine streep door de O maar ik weet niet hoe ik dat voor elkaar krijg.Een ruig boek waarin een puber met zijn oom, die journalist is, in de camper naar een dorp afreist waar een moord is gebeurd. De hoofdpersoon blijkt een zelfverzekerde speurneus die uiteindelijk een grote rol speelt in het oplossen van deze misdaad. Het gaat al snel duizelen van alle verhaallijnen en personen; ik moest af en toe terug zoeken wie ook al weer wie was. Er wordt enorm veel bijgehaald en niet uitgewerkt en de plot is een zooitje; een thriller schrijven is een kunst. Maar de grote plus aan dit boek is het onverbloemde taalgebruik en de lekkere onbevangen hoeveelheid sex, geweld, bloed en andere thema's waarin jeugdboeken vaak zo verkrampt mee wordt omgegaan. Heftig en recht voor zijn raap en daardoor toch vrij realistisch, ondanks de grote ongeloofwaardigheidsfactor.Jaaps boekencijfer 7.5



Jan Simoen - Goed bezig Sigi!

Simoen is een van die vele bijzondere 'jeugdboekenbelgen' die naast onder andere Beerten, Moeyaert en Provoost boeken van hoge kwaliteit aflevert. In een Vlaams schooltijdschrift schrijft hij een feuilleton over de eigenzinnige Sigi ('ik heet Sigiswald en daar kan ik niks aan doen') die scherp observeert en daar uitermate humoristisch verslag van doet. Hij beschrijft de nieuwe macrobiotische vriendin van zijn vader, de opvliegende buien van zijn moeder en de sukkeligheid van zijn broertje. Het gevaar van cliches en vooral meligheid ligt op de loer en slaan ook af en toe wel toe maar gemiddeld levert Sigi vooral vermakelijk en hilarisch leesvoer op.Jaaps boekencijfer 8.5


Edward van de Vendel - Wie wil er met ons trouwens. Cal en Gus 3

Serieuzere jeugdboekenschrijvers hebben natuurlijk recht op luchtige uitstapjes. En soms levert dat verrassingen op zoals bij Jan Simoen. De rappende tweeling Cal en Gus kunnen me minder bekoren. Het verhaal is voorspelbaar en taal en stijl gaan daar in mee. En raps schrijven kan Van de Vendel al helemaal niet. Overbodig boekje dit, doe maar geen deel 4.Jaaps boekencijfer 5.3


Edward van de Vendel en Anoush Elman - De g
elukvinder


Nog een boek van Van de Vendel maar dan van het kaliber dat we van hem gewend zijn. In een reeks waargebeurde verhalen die Querido onder de noemer Slash uitbrengt. Een boek dat je veel politici zou willen laten lezen en andere mensen die smalend over asielzoekers en vluchtelingen oordelen. Het boek behelst vooral het reisverslag van Anoush uit Afghanistan en de periode in de diverse centra waarin het gezin wacht op een verblijfsstatus. Een mengeling van wanhoop en doorzettingsvermogen: het is onvoorstelbaar wat ommige kinderen voor hun volwassenwording al hebben moeten doorstaan. Het boek is erg detaillistisch en daardoor hier en daar wat langdradig en het is jammer dat het stopt op het moment dat Anoush eindelijk een echte Nederlander mag zijn. Ik ben erg benieuwd hoe het hem verder is vergaan. Van de Vendel blijft heel dicht bij de jongen en maakt er tegelijkertijd een leesbaar verhaal van. Deze serie heeft alles in zich om te gaan lijken op de 'kommer en kwel-reeksen' waar uitgeverij Lemniscaat om bekend stond. Ik zie de verhalen over misbruik, scheiding en anorexia al voor me. Maar als dit boek de trendsetter is, hoeven we ons geen zorgen te maken over de kwaliteit.Jaaps boekencijfer 8.0

donderdag 5 februari 2009

Een gewoon gezin

Herman Koch - Het diner
Vonne van der Meer - Zondagavond


Ineens heeft Herman Koch een hit. Een uitgekiende mediacampagne, een hip en opvallend omslag (volgens mij werkt dat echt, zo'n felle kleur blauw valt op in de boekhandel) en een lekker toegankelijk en hedendaags boek dat gemakkelijk wegleest en nog een beetje geengageerd is ook. Klinkt dat cynisch? Zo is het niet helemaal bedoeld maar misschien wel voor twintig procent. Het is zo'n boek dat is voorbestemd voor de bestsellerlijstjes en dat lukt vervolgens dan ook. Het is geen slecht boek; over de inhoud is in alle publicaties al genoeg gezegd. Nog even kort: twee broers dineren met hun echtgenotes aan het diner in een hip restaurant (De Kas waar ik ooit talloze kogeltjes uit mijn eendeborst heb gepulkt) om met elkaar te bespreken hoe ze omgaan met de situatie die hun zoons hebben veroorzaakt. Het gegeven is mooi en het meest interessant vond ik zelf het karakter en de beschrijving van de hoofdpersoon. Vanaf het begin had ik een zekere sympathie voor hem en dat verandert gedurende het boek eigenlijk niet, ondanks dat hij nogal wat merkwaardige en agressieve trekken blijkt te hebben. Dat maakt hem veel meer eens mens om je mee te identificeren dan zijn broer, die zich opmaakt om de nieuwe premier van Nederland te worden. Het Diner is een absolute pageturner al vind ik de vorm van het diner (ieder hoofdstuk is een gang) en de aandacht voor het eten, wat geforceerd. De pyschologische ondertoon van de roman is aansprekend: er kan zomaar iets gebeuren dat je leven drastisch verandert. Ook bij mensen en in gezinnen die ogenschijnlijk heel normaal zijn. Hoezeer de vader, de hoofdpersoon, ook wil dat zijn gezin normaal is. Niemand is normaal, overal schuilt gevaar en ligt onraad op de loer. Dat is een beetje beangstigend maar uiteindelijk ook troostend omdat mensen blijkbaar in staat zijn er vaak wel zo'n draai aan te geven dat ze verder kunnen. Een lekker vakantieboek dit, hier en daar wat over de top en met nadruk geschreven voor het grote publiek maar wie neemt iemand als Herman Koch dat nou kwalijk...
Jaaps boekencijfer: 7.5

Met de boeken van Vonne van der Meer heb ik een wat ambivalente verhouding. Ze behandelt thema's (vooral menselijke relaties) die me interesseren en daar komt nog eens haar belangstelling voor religie en levensbeschouwing dus de basis is goed. De eilandboeken (een trilogie over een huisje op een waddeneiland waar steeds andere gasten met hun eigen problemen en verhalen kwamen logeren) waren mooi maar ik begreep de bijna fanatieke afkeer van mijn vriend tegen die boeken ook wel weer een beetje. Van der Meer heeft iets zij-igs en zemeligs. Zo ook in Zondagavond. De literaire pers was vrij enthousiast maar mij kon het als gewone lezer niet echt bekoren. Het gaat wel ergens over en het verhaal zit goed in elkaar maar op de een of andere manier blijft het iets afstandelijks houden. Dat hoort misschien een beetje bij deze schrijfster: een zekere klinische benadering. Het uiteindelijke probleem, het geheim waar alles om draait in dit boek, vond ik niet enorm opzienbarend. De overdaad aan overbodige religie lijkt er aan de haren bijgesleept. En de karakters gaan niet echt leven. Waarom hebben die twee vrouwen zo'n hekel aan elkaar? Wie is die man nou precies, ik leer zijn geheim beter kennen dan hemzelf. Een aardig boek maar het blijft me niet lang bij.
Jaaps boekencijfer: 6.9

maandag 2 februari 2009

Paar verrassingen op longlist Libris

Op de longlist van de Libris Literatuurprijs staat gelukkig alleen maar echte fictie waaronder de boeken van veel usual suspects zoals Mutsaers, Noordervliet, De Winter, Enquist, Mortier, wederom Meijsing en natuurlijk de onvermijdelijke Grunberg. Ik heb er 7 van de 18 gelezen (en drie ervan met een onvoldoende beloond op deze blog). Wat mij betreft een paar verrassingen: de debuutroman van journalist Robert Vuijsje die door mij als oninteressant aan de kant was gelegd;en Cel van Charles den Tex die op dit blogje met een 7.3 werd beloond Maar tot mijn grote vreugde staat daar ineens ook Familievlees van Martin Hendriksma op. Een boek dat voor mijn gevoel onterecht nauwelijks was opgemerkt en een heel aardig en lezenswaardig debuut is. Ik noemde het in de zomer van vorig jaar een aanrader, gaf het een 7,5 en typeerde het als 'droog, eigenzinnig, humoristisch en spannend' en leverde de uitgeverij en passant een opmerking voor de flaptekst van Hendriksma's volgende boek met de opmerking: 'Wat kan die man schrijven zeg'.

Dat zou toch wel een bekroning van deze blog zijn, als er eens uit geciteerd wordt op de achterflap van een roman. Dat er een auteur reageerde onder een van de besprekingen vind ik al een eerste succesje al had ik een licht gevoel voor schaamte over het lage cijfer dat ik Karlijn Stoffels had gegeven.

Terug naar de Libris-longlist: opvallend weing Vlamingen en merkwaardig dat uitgeverijen blijkbaar kunnen vergeten boeken hiervoor in te sturen. Het zal je maar overkomen als auteur. Ik heb naar aanleiding van de lijst het boek Visser van Rob van Essen besteld (ja, ja, ik ben ook een Boller tegenwoordig) en verder voorspel ik dat Godenslaap van Erwin Mortier gaat winnen. Ik heb het niet gelezen en ik ga het niet lezen maar het lijkt me typisch zo'n literair verantwoord boek waar een jury zich geen buil aan kan vallen.

dinsdag 27 januari 2009

Jaap Leest nog steeds

Geen winterslaap, geen blogger die al na een paar maanden de moed opgeeft en geen computercrash. Ik was er even helemaal uit en vind nu pas de energie en de moed terug om te schrijven. Een paar weken heb ik niet gelezen: ik was te moe. Gekke ervaring. Daarna heb ik het langzaam weer opgepakt. Eerst met een gemakkelijke thriller (Zusje van Camilla Lackberg, heel geschikt voor de overspannen lezer) en daarna met een stapeltje jeugdboeken (besprekingen volgen later) en een paar niet te moeilijke romans (de nieuwe boeken van Vonne van der Meer en Herman Koch). Wees dus niet ongerust, ik heb wel gelezen hoor. Ik had alleen niet zoveel puf om er hier over te schrijven.

En lezen zal ik blijven doen, of ik wil of niet. Gisteren kreeg ik van de collega's een mand met maar liefst 27 boeken die ze uit hun eigen boekenkast hadden geplukt, speciaal hadden gekocht of waar dan ook vandaan hadden gehaald. 27 boeken in 1 keer, bijna allemaal voorzien van een boodschap: dat is nog eens met recht een tsunami aan leesvoer. Wat een cadeau en wn wat een varieteit: van Nico ter Linden over het Oude Testament tot een zelfhulpboek van Wayne Dyer; cartoonbundels; voetbalverhalen van Hugo Borst; romans van Marianne Frederiksson en Arthur Japin en zelfs een dichtbundel van Rutger Kopland. Wat een weelde!!! Het mag een wonder heten dat ik nog maar 1 van de gegeven boeken in mijn bezit en gelezen hebt: Hoe God verdween uit Jorwerd van Geert Mak. Om er niet helemaal in om te komen heb ik er voorlopig zeven geselecteerd die op het stapeltje 'te lezen boeken' terecht komen en waarvan sommige misschien meemogen naar Chili, waar ik over een paar weken heenga en met zekerheid ook veel zal lezen.

De uitverkorenen zijn: Datumloze Dagen van Jeroen Brouwers; Wonderboys van Michael Chabon; Ali en Nino van Kurban Said; De Citroentafel van Julian Barnes; Bestseller van Paul Sebes, Alle Verhalen van Jan Wolkers. De rest heb ik even in een doos gedaan want ik hecht momenteel erg aan orde en netheid.

Ik ben al begonnen in De man onder de trap van Marie Hermansson omdat de gever er een erg enthousiaste aanbeveling bij heeft geschreven, het speciaal voor me heeft gekocht en de omschrijving 'een spannende psychologische roman over een man die de grip op zijn leven dreigt te verliezen' niet helemaal maar weer wel een beetje past bij de periode waarin ik nu zit.

donderdag 4 december 2008

Leeshonger

Hier geen Sinterklaas dit jaar dus moet ik mezelf maar even verwennen. Alhoewel ik iedere week een soortgelijk excuus heb om boeken te kopen. Ik had bijvoorbeeld 70 euro gewonnen bij online Yahtzee (ja, ja, hoe verzin je het - maar er zijn volgens mij ergere verslavingen) en daar mocht ik van mezelf dan weer boeken van kopen. Dat gaat altijd vijf keer zo snel als het uitzoeken van nieuwe kleding dus ligt er weer een nieuw stapeltje, terwijl ik ook nog in een dikke pil bezig ben. Maar de lange dagen zijn nog lang niet om. Hier de boeken: binnenkort zult u er hier besprekingen van aantreffen.

Aravind Adiga - De Witte Tijger

Al heel vaak laten liggen maar toch iedere keer weer even bekeken in de boekhandel dus moest het maar een keertje mee naar huis. De winnaar van de Booker Prize 2008.



Bericht aan allen - Michael Kumpfmueller

Is bij Broese Kemink boek van de maand en stond me aan te staren vanaf diverse lessenaars. Kende het boek niet en de auteur niet al zegt de titel van zijn vorige roman Lotgevallen van een beddenverkoper me vagelijk wel iets. Ik was meteen om bij de flaptekst (een minister van Binnenlandse Zaken die een sms-je van zijn dochter krijgt op het moment dat haar vliegtuig gaat neerstorten) maar eigenlijk ook al bij de aanduiding uit de Frankfurter Allgemeine Zeitung: 'De politieke roman van de eenentwintigste eeuw'.


Hans Vervoort - Het Bedrijf - Betere tijden

Deel 2 van Het Bedrijf (lees: De Weekbladpers, uitgever van o.a. Opzij en Vrij Nederland). Wie a zegt moet b zeggen en deel 1 was me goed bevallen.


Jonathan Littell - De Welwillenden

Hier ben ik zo'n honderd bladzijden in gevorderd maar dat gaat nog wel even duren want het is bijna duizend dichtbetypte pagina's lang. Een boek waar veel over te doen is want vanuit een SS-er beschreven. Het is enorm gedetailleerd maar het is vooral ook gruwelijk. Er zijn al zoveel joden afgeslacht in het stuk dat ik gelezen heb dat ik het maar een beetje ga doseren en het niet in 1 keer uitlees. Om de donkere dagen niet nog deprimerender te maken.



William Burroughs en Jack Kerouac- En de nijlpaarden werden gekookt in hun bassins

Maf boek, heb het inmiddels uit en het is echt voor de liefhebber. De vraag is nog steeds of ik daar toe behoor. Dat wist ik na het lezen van On the Road niet en dat weet ik nog steeds niet. Dit is wel een prachtige uitgave (het boek is al in de jaren 50 geschreven maar niet eerder gepubliceerd) trouwens met een verhelderende analyse en uitleg achterin, waar je beter mee kunt begin. Het boek is op feiten en volgens de achterflap 'een keiharde misdaadroman over een schokkende moord die de grondslag legde voor de Beat Generation'. De misdaad is wel hard maar wordt pas 20 bladzijden voor het einde gepleegd. Dus is het vooral veel voorspel en dan helemaal in de slepende stijl van Burrougsh en Kerouac die om de beurt een hoofdstuk schrijven. Veel drugs en alcohol en vooral veel lethargie. Niet zo cult als de uitgever ons wil doen laten geloven maar toch best aardig.
Jaaps boekencijfer: 7.2

Mohsin Hamid – De val van een fundamentalist

Intrigerende titel, dat vond ik meteen al maar het was even aan mijn aandacht ontglipt. Alhoewel ik gespitst ben op de zogenaamde ‘post 9/11’ literatuur en dit boek in 2007 al genomineerd was voor de Booker Prize. Ik kwam het tegen in de goedkope versie (tien euro!) en of het lot er mee speelt, was het thema ineens actueler dan ooit. De hoofdpersoon is namelijk een Pakistaan die zich voortdurend zorgen maakt over de spanningen tussen zijn land en India die enkele jaren geleden tot een kookpunt kwamen. De laatste tijd was de verhouding tussen beide landen redelijk stabiel maar door de aanslagen in Mumbay lijkt de zaak weer op scherp te staan. De actuele ontwikkeling maakt het boek nog een stukje interessanter omdat ik me realiseerde hoe wankel dat soort evenwichten zijn. En Mohsin Hamid, die zelf in Pakistan opgroeide, maakt duidelijk hoeveel impact dit soort kwesties op het dagelijks leven van mensen heeft. De familie van de hoofdpersoon leeft met een voortdtdurend gevoel van onbehagen en dreiging en dat heeft weer vrij ingrijpende gevolgen voor de in Amerika woonachtige ik-figuur.



De val van een fundamentalist leest als een trein en dat komt vooral door de vertelvorm. De hoodpersoon vertelt zijn verhaal aan een Amerikaanse toerist op een terras in Pakistan terwijl ze theedrinken en een maaltijd gebruiken. Er is iets vreemds met dat gesprek omdat er geen vertrouwensband is en de ik-figuur de Amerikaan probeert te overtuigen. Waarvan precies is niet helemaal duidelijk. Van zijn goede bedoelingen, van zijn waarheid? In ieder geval zit er iets broeierigs en dreigends in de overigens uiterst beleefde conversatie.
Het verhaal dat hij vertelt gaat over zijn werkzame leven in Amerika waar hij als student aan Princeton opvalt en meteen carriere kan maken. Hij blinkt uit in zijn werk en als hij dan ook nog eens de vrouw van zijn dromen ontmoet, lijkt niets een gelukkige toekomst meer in de weg te staan. Tot er na 11 september niets meer hetzelfde is, zeker niet voor een Pakistaanse Amerikaan. Hamid beschrijft de veranderingen in het leven van de jongeman op een subtiele en indringende manier. Het begint al direct met de verwarring die hij voelt na de aanslagen (hij voelt een lichte triomf)en de schaamte die daarbij hoort. Hij voelt zich anders dan zijn Amerikaanse collega's en vrienden en hij wordt ook anders benaderd en bekeken. Uiteindelijk laat hij zijn baard staan na een kort bezoek aan zijn ouders in Pakistan en is er geen houden meer aan de neerwaartse spiraal.




Er valt heel wat op dit boek af te dingen, met name dat de auteur wel erg veel kwijt wil in 200 bladzijdes en blijkbaar geen keuze kon maken tussen verschillende verhaallijnen. De vertelvorm werkt goed maar leidt tegelijkertijd ook wel wat af. Groter bezwaar is de liefdesgeschiedenis die er doorheen speelt en die een boek op zich waard is. De ik-figuur raakt in de ban van Erica, en dat is tot op zekere hoogte wederzijds. Erica is echter nog lang niet los van haar aan kanker overleden vriend. Het levert prachtige en heftige passages op maar het is wat veel allemaal.


Het levensverhaal van de hoofdpersoon is genoeg en levert een pageturner op, een boek dat je niet in één adem uitleest omdat dat fysiek onmogelijk is maar het scheelt niet veel. Het boek roept vooral vragen op: over afkomst en etniciteit en over de manier waarop mensen naar elkaar kijken, zeker na 11 september. Vragen waar de hoofdpersoon zelf nog het meest mee worstelt maar die ook bij mij als lezer achterblijven.

Jaaps boekencijfer: 8.0

woensdag 3 december 2008

De eerste liefde

Doeschka Meijsing - Over de liefde


Toch opvallend dat een literatuurprijs meestal weer goed is voor een hoger verkoopcijfer. Meijsing ligt weer prominent op de boekentafels en staat hoog (nummer 10 deze week) in de bestsellerlijstjes. Altijd lastig om een boek nog helemaal onbevangen te lezen als er al zoveel over gezegd en geschreven is en in dit geval dan vooral in positieve zin. Ik pretendeer niet het beter te weten dan de AKO-jury (al had mijn lijstje met genomineerden er heel anders uitgezien) maar ik ben iets minder enthousiast. Misschien dat Meijsing de prijs ook een beetje voor haar hele oeuvre heeft gekregen en niet alleen voor dit boek. In ieder geval verdient ze het wat mij betreft meer dan Leon de Winter, de andere genomineerde die ik las.



Het meest opvallende aan dit boek is natuurlijk dat het autobiografisch is en dat het om een love-story gaat die publiekelijk bekend was. Meijsing heeft jarenlang een relatie met journaliste Xandra Schutte die het ineens met de mannelijke publicist H.J. Schoo doet (inmiddels overleden) wat zo'n beetje iedereen weet behalve de schrijfster. In die tragedie ligt de basis voor het boek.


Hoofdpersoon Pip is dus in de steek gelaten en moppert en rouwt daar het hele boek door over. Gelukkig is daar goede vriend Jason die haar met relativering en spot weer wat aan de praat krijgt. Dan is er een auto-ongeluk en oh, groot toeval - de hoofdpersoon redt het leven van een oude liefde.

Je kan het een cirkelvertelling noemen, al weet ik niet of dat een literaire term is. Voor columns gaat het wel op, heb ik net in een cursus geleerd. De roman begint en eindigt met deze jeugdliefde. Een lerares met een verhaal. Die ontmoeting en haar indrukwekkende relaas onthoud ik van deze roman. Dat gaat echt over de liefde. Het gemopper en geklaag over andere vrouwen waar ze ooit verkering mee had, raakt me nauwelijks. Misschien door de stijl en taal van Meijsing. Al die ex-vriendinnen komen maar niet tot leven. Het draait dan ook allemaal om Meijsing zelf, om Pip. Natuurlijk is Pip woedend en verdrietig maar ze is vooral ook een enorme zeur en haar schaamte ervaar ik dan weer niet zo sterk. Pip worstelt een eind in de rondte en ik aanschouw het gelaten. Al die ex-vriendinnen komen maar niet tot leven en met de hoofdpersoon weet ik het wel na tweederde van het boek. Net als ik me afvraag wat ik toch mis en wat al die critici en de jury er wel in zien, komt de oude lerares van Pip, Buri Vermeer, weer voorbij. En heb ik het boek toch niet voor niks gelezen.

De eerste liefde van Pip. Voor mij is zij de hoofdpersoon van Over de liefde. Want al dat getreur over mislukte relaties is 1 maar hier gaat het om de Eerste Liefde. Die allereerste liefde, mijn hemel, dat is geen kattenpis. Die zet de toon. Je hebt van die schilderijen waar vooral je valt vanwege iets wat niet meteen op de voorgrond staat. Een bepaalde kleur of een figuurtje op de achtergrond. Zonder dat zou het niks zijn. In de ontmoeting tussen Pip en Buri gaat de roman echt zinderen. Meijsing heeft ineens veel minder woorden nodig om echte emoties neer te zetten. Juist omdat er tussen die woorden een heel leven valt te ontwaren.

Dat haal ik er dan weer uit want in de meeste recensies ligt de nadruk op heel andere zaken. Maakt niet uit. Het gaat tenslotte allemaal over de liefde!


Jaaps boekencijfer: 7.0